Een transparante arbeidsmarkt voorkomt files, uitbuiting en (langdurige) werkloosheid

Als ik het heb over ‘de echte arbeidsmarkt’, heb ik het altijd over de plek waar vraag en aanbod elkaar vinden. De markt van arbeid. Denk dan bijvoorbeeld aan jobboards (vacaturesites), uitzenders, jobaggregators, werving- en selectiebureaus, marktplaatsen, huis-aan-huisbladen, het UWV, CV-databanken, campus recruitment activiteiten, social media, hunting, carrièrebeurzen en nog tientallen andere kanalen.

Nederland heeft by far de meest complexe en meest intransparante arbeidsmarkt ter wereld.
Met ruim 2.500 verschillende vacaturesites (generieke en niche), 14.500 uitzend- en werving- en selectiebureaus (met ieder veelal een eigen recruitmentsite), bijna 250 jobaggregators en niet te vergeten alle social media en printuitingen is het voor werkzoekenden lastig om de juiste baan, werkgever en/of vacature te vinden. Vinden van vacatures doe je voldoende, maar dit zijn vaak de vacatures die voor zoekmachines geoptimaliseerd zijn of 10+ keer gedoubleerd. Het zijn niet de optimale vacatures voor de baanzoeker zelf.

De arbeidsmarkt is een ratjetoe van doorverwijzingen (sommige vacatures worden tot wel 6 keer doorverwezen tussen verschillende sites alvorens je als baanzoeker op de vacature bent), fake vacatures (nep vacatures met als doel om CV’s binnen te halen) en vacaturetrollen (systemen die van één vacature, 10+ varianten maken en deze verplaatsen). Een gemiddelde vacature in Nederland wordt op bijna via 10 verschillende vacaturesites geplaatst. Hierdoor meten partijen als Jobdigger en Jobfeed meer dan 20 miljoen vacatureplaatsingen in Nederland (op 1.1 miljoen baanwisselingen) en dat is nog zonder de vacatures op bijv. Indeed, Facebook en LinkedIn. In werkelijkheid gaat het dus eerder richting de 25 miljoen vacatureplaatsingen per jaar. En dit is de online markt, goed voor ongeveer de helft van alle baanwisselingen. Anders gezegd…. 25 miljoen vacatureplaatsingen over ruim 17.000 sites/titels die tot ruim een half miljoen baanwisselingen leiden.

Het gevolg van deze intransparante en vertroebelde arbeidsmarkt is dat vraag en aanbod elkaar niet vinden met als gevolg een suboptimale (arbeids)markt. Mensen die goed in staat zijn om naar vacatures op internet te zoeken, vinden slechts 1/3 van de voor hen relevante vacatures. En dat is als je goed kunt zoeken! Mensen zoeken op verkeerde sites, met suboptimale zoekwoorden in verkeerde geografische gebieden. We vertrouwen op het feit dat sites met ons mee denken, maar dat is alles behalve waar. Vacaturesites, social media, maar ook sites als Indeed, werk.nl, LinkedIn en Google zijn daarin gewoon ‘dom’. Geen A.I. (Artificial Intelligence) die je geeft wat je bedoelt. Je krijgt precies wat je vraagt en dat is op internet heel erg beperkt.

Het praktische gevolg van deze intransparantie is dat veel relevante vacatures simpelweg onzichtbaar blijven voor baanzoekers. Doordat de arbeidsmarkt op dit moment zo goed is, met zoveel aanbod, lijkt niemand daar veel van last van te hebben. Toch is niets minder waar… elke dag gaan tienduizenden mensen van Utrecht naar Rotterdam en vice versa om precies hetzelfde werk te doen. Nagenoeg de gehele fileproblematiek in Nederland kan worden opgelost, als de arbeidsmarkt transparant zou zijn. Maar ook een transparante arbeidsmarkt zou voor veel minder uitbuitingen op de arbeidsmarkt kunnen zorgen. Veel van de doublures, vacaturetrollen en fake vacatures worden ingezet door partijen die werven aan de onderkant van de markt voor het minimum van primaire en secundaire arbeidsvoorwaarden. Zij die niet goed kunnen zoeken, zijn hierin het slachtoffer en vinden juist deze ‘McJobs’.

Al 21 jaar werk ik als arbeidsmarktanalist op de arbeidsmarkt. Met de opkomst van internet, daarna social media en nu door gratis vacaturesites is het alleen maar intransparanter geworden op de arbeidsmarkt. Geen enkel beleidsrapport (van Commissie Bakker, Platform Toekomst van Arbeid tot en met commissie Borstlap) praat over deze problematiek. Terwijl juist hier een gigantische oplossing ligt voor veel social-maatschappelijke problemen. In kleine voorbeelden, waarbij bijv. sociale diensten en loopbaanadviseurs met betaalde slimme tooling zijn gaan werken die alle vacatures (ontdubbeld), regionaal aanbieden gecombineerd met A.I. zien we dat baanzoekers veel meer baanopeningen ontdekken, zonder al te veel reistijd. Veelal tegen betere arbeidsvoorwaarden.

Een transparante arbeidsmarkt zou een grondrecht moeten zijn voor elke werknemer op de arbeidsmarkt. Een grondrecht dat bijv. in Duitsland of België beter wordt afgedwongen, maar in Nederland volledig wordt genegeerd. Af en toe wordt er verwezen naar de rol van werk.nl in Nederland, maar iedere gebruiker (werkgever of werknemer) van deze site begrijpt maar al te goed dat deze site vooral symbool staat voor de intransparantie en problematiek op de Nederlandse arbeidsmarkt.

Het is altijd makkelijk roepen van de zijlijn. Maar de oplossing is ook makkelijk… creëer een funda.nl van de arbeidsmarkt en maak het wettelijk verplicht dat vacatures (en opdrachten) hierop moeten worden geplaatst. De techniek van o.a. ATS systemen, multiposters, resellers e.d. kunnen dit eenvoudig ondersteunen. Stel vervolgens alle data van dit systeem beschikbaar aan de markt (open data), van traffic tot het aantal sollicitaties zodat alle aan de arbeidsmarktondersteunde systemen verder kunnen worden geoptimaliseerd. Het zou ook een goede manier zijn om bijv. meer grip te krijgen op het voorkomen van discriminatie op de arbeidsmarkt.

Het is echt zo simpel….  Misschien eerst met een paar kleine stapjes, zoals de complexiteit van de arbeidsmarkt een keer meenemen in beleidsnotities én het verder bevorderen van open arbeidsmarktdata. Een goed werkende arbeidsmarkt ligt binnen handbereik.

Geert-Jan Waasdorp

1 reactie

  1. […] directeur van Intelligence Group, recent hield. ‘Nederland heeft de meest complexe en meest intransparante arbeidsmarkt ter wereld‘, stelt hij. ‘En het wordt alleen maar intransparanter. Terwijl juist hier een […]

Laat een reactie achter